اسید فسفریک

اسید فسفریک چیست؟

اسید فسفریک یک اسید معدنی است که از عناصر گوگرد، اکسیژن و هیدروژن تشکیل می‌شود و فرمول شیمیایی آن H3PO4 است. این ماده یک مایع بلوری بی‌رنگ و بدون بو است که در آب حل می‌شود و واکنش ترکیب شدن آن با آب بسیار گرمازا است.

اسید فسفریک دارای خواص فیزیکی و شیمیایی قوی است که در صنایع شیمیایی، صنعت ساخت کودهای شیمیایی، فرآیندهای تصفیه آب، سنتز شيميايي و پالایشگاه نفت به عنوان چالش‌برانگيز است.

اسید فسفريك همچنین دارای خطرات زيادي نسبت به سلامت جسماني و عقلاني است. اگر به صورت نادرست يا نامناسب با این اسید در تعامل باشد، ممكن است باعث كسر كلسترول هسته‌ای، كپسول يكپارچه، كپسول يكپارچه، كپسول يكپارچه، كپسول يكپارچه، كپسول يك پروتون رودخانه‌ای و حتى مرگ شود.

کاربرد اسید فسفریک

اسید فسفریک یک اسید ضعیف با فرمول شیمیایی H3PO4 است. به‌طور معمول به عنوان یک محلول غلیظ بی‌رنگ با غلظت ۸۵٪ در آب مشاهده می‌شود. ترکیب خالص آن یک جامد بی‌رنگ است.
کاربرد اصلی اسید فسفریک برای ساخت کودها است که تقریباً ۹۰٪ از تولید آن را شامل می‌شود. فسفر یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاهان به شمار می‌رود. فسفات های آلی ترکیباتی هستند که انرژی لازم برای بیشتر واکنش‌هایی که در سلول‌های زنده اتفاق می‌افتند را مهیا می‌کنند؛ بنابراین خاک های غنی با کودهای فسفاتی رشد گیاهان را بالا می‌برند. افزایش غلظت فسفات در سطح آب ها همچنین رشد گیاهان آبزی را بالا می‌برد.

اضافات کودهای شیمیایی می‌توانند باعث تحریک رشد گیاهان در آب‌های دریاچه‌ها و آب‌های جاری شوند. آب فاضلاب‌ها که شامل فسفات است می‌تواند تأثیر یکسانی داشته باشد.
از اسید فسفریک گرید غذایی در تولید غذاهای اسیدی و نوشابه‌های گازدار مانند انواع کولا‌ها استفاده می‌شود. به‌کارگیری این ماده سبب دادن طعم تندی به غذا شده، و از آنجا که به صورت انبوه تولید می شود، با قیمتی ارزان و حجمی فراوان در دسترس می‌باشد. قیمت پایین و حجم زیاد تولید این ماده، آن را در مقایسه با طعم دهنده‌های طبیعی نظیر زنجبیل برای دادن طعم تندی یا اسید سیتریک که از لیمو (lemon) و عصاره لیموترش (lime) که برای دادن طعم ترشی بکار می‌رود، در رتبه بالاتری قرار داده‌است. باید توجه داشت اسید فسفریک موجود در نوشابه می‌تواند باعث فرسایش دندان شود. همچنین اسید فسفریک می‌تواند باعث ایجاد سنگ کلیه، به ویژه در افرادی که قبلاً سنگ کلیه داشته‌اند، گردد.
در تولید شوینده ها اسید فسفریک برای نرم کردن آب بکار می‌رود.
از اسید فسفریک در دندانپزشکی و ارتودنسی به‌عنوان عامل آماده‌سازی (Etching) مینا و عاج دندان جهت تمیز کردن و افزایش اصطکاک سطح دندان استفاده می‌شود. همچنین از اسید فسفریک به‌عنوان کاتالیست در ساخت آسپیرین بخاطر داشتن یون هیدروژن فراوان و آلایندگی کمتر در مقایسه با اسید کلریدریک و سولفوریک استفاده می‌شود.
از اسید فسفریک می‌توان مستقیماً برای زدودن زنگ آهن از ابزارهای آهنی یا فولادی و تبدیل آهن به فسفاتهای محلول در آب استفاده نمود. پس از زدودن زنگ آهن فسفات آهن تولید شده تبدیل به ترکیب فسفات آهن سیاه شده که خود به عنوان عامل جلوگیری از خوردگی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.
اسید فسفریک به عنوان کاتالیزور در صنایع پتروشیمی کاربرد دارد.